Sunday, July 18, 2010

Kobiety u Koterskiego

Kobieta w filmach Marka Koterskiego

WSTĘP

Żaden z elementów świata przedstawionego w omawianych filmach nie rości sobie prawa do obiektywności, „rzeczywistość, pokazana na ekranie przez Koterskiego, przefiltrowana jest bowiem zawsze przez spojrzenie głównego bohatera”#. Widz dostrzega więc w tym świecie przesadę, uczuciowy odbiór zjawisk, subiektywne wykrzywienie obrazu. To, do czego mamy dotrzeć, oglądając świat wykreowany przez autora, to wnętrze głównego bohatera. Kobiety są jednym z czulszych punktów jego psychiki, dzięki nim możemy się dowiedzieć najwięcej o jego skrywanych lękach, obsesjach i pragnieniach, ale należy pamiętać, że te kobiety nie są postaciami w pełni realnymi, nawet jeśli stwarzają takie pozory. W tej pracy będę, co prawda, nazywać kobietami realnymi matkę i żonę dla odróżnienia ich od kobiety idealnej, ale jest to tylko określenie umowne. Nie chodzi tutaj tylko o zaznaczenie faktu, że są to postacie filmowe, ponieważ ich realność jest dodatkowo ograniczona przez ich funkcję. Istnieją one jedynie jako reprezentacja cech psychicznych głównego bohatera, czym zdecydowanie różnią się od postaci „zrobionych z krwi i kości”, choć należących do świata fikcji. Bohaterka filmów Koterskiego to „zwykle kobieta wykreowana mocą wyobraźni artysty mężczyzny bądź jako wizerunek obsesyjny – ucieleśnienie jego fobii, bądź niedościgły ideał – uosobienie wszelkich cnót. W obu przypadkach nabiera cech bytu fantazmatycznego, istniejącego li tylko za sprawą podmiotu, który go powołał”# (wypowiedź Kolasińskiej nie dotyczy filmów Marka Koterskiego, ale filmów w ogóle, w doskonały sposób wyjaśnia jednak funkcję i rodzaj istnienia kobiet w filmach, których dotyczy ta praca).
WSTĘP 2

Kobiety, o których piszę, nie porywają ognistym temperamentem, nie wydają się bliskie ani prawdziwe, ponieważ przekazują jedynie prawdy ogólne i archetypy. Autentyczny i szczery jest jednak ich opis, który przemawia do widzów tym bardziej, że opiera się właśnie na archetypach, czyli wyobrażeniach ukrytych w podświadomości zbiorowej.

Przed przedstawieniem kobiet należy zaznaczyć jeszcze, że opisywany bohater i wyobrażane przez niego postacie zostały opisane tak, jakby filmy Marka Koterskiego stanowiły jednolitą całość, to znaczy każdy kolejny film uzupełnia charakterystykę tej samej osoby, bez względu na drobne różnice w zawodzie czy stanie rodziny. Wydaje się, że taki opis nie jest nadużyciem – pozwala na niego to samo nazwisko bohatera we wszystkich filmach oraz fakt, że jest on alter ego scenarzysty i reżysera w jednej osobie. Kobieta natomiast jest projekcją bohatera, czyli także można uznać, że kolejne filmy uzupełniają jej charakterystykę – jej, to znaczy matki, żony, kobiety idealnej lub osiedlowego babsztyla.

No comments:

Post a Comment